Δεν είναι εύκολο να γράψεις για το Μεσολόγγι. Όχι γιατί δεν ξέρεις τι έγινε, αλλά γιατί όσα έγιναν δεν χωράνε εύκολα σε λέξεις.
Την άνοιξη του 1826, η πόλη είχε ήδη τελειώσει. Σχεδόν ένας χρόνος πολιορκίας. Το Βασιλάδι, το Αιτωλικό, ο Ντολμάς χαμένα. Στο εσωτερικό, πείνα και εξάντληση. Οι άνθρωποι περίμεναν τον στόλο μέχρι την τελευταία στιγμή, σαν μια τελευταία ελπίδα που δεν ήρθε ποτέ. Κι ύστερα ήρθε εκείνη η απόφαση.
Τη νύχτα της 10ης Απριλίου δεν βγήκαν απλώς για να σωθούν.
Βγήκαν γιατί δεν άντεχαν να παραδοθούν.
Άνδρες, γυναίκες, παιδιά — όλοι μαζί. Σιωπηλά στην αρχή, με καρδιές που χτυπούσαν δυνατά. Ήξεραν ότι μπορεί να μην τα καταφέρουν. Ίσως το ήξεραν από την αρχή. Το σχέδιο είχε προδοθεί. Οι απέναντι περίμεναν. Αυτό που ακολούθησε ήταν χάος. Πυροβολισμοί, φωνές, σκοτάδι. Οι περισσότεροι έπεσαν εκεί, έξω από την πόλη που προσπάθησαν να σώσουν μέχρι το τέλος. Άλλοι αιχμαλωτίστηκαν, οδηγήθηκαν στη σκλαβιά. Λίγοι μόνο γλίτωσαν.
Κι όμως, το Μεσολόγγι δεν τελείωσε εκείνη τη νύχτα.
Γιατί την επόμενη μέρα, η είδηση ταξίδεψε μακριά.
Και δεν μιλούσε μόνο για μια καταστροφή. Μιλούσε για ανθρώπους που, όταν δεν είχαν τίποτα άλλο, κράτησαν κάτι πιο βαθύ: την αξιοπρέπεια. Συγκλόνισε την Ευρώπη, άναψε ξανά τον φιλελληνισμό, έδωσε στον Αγώνα μια φωνή που δεν μπορούσε πια να αγνοηθεί.
Διακόσια χρόνια μετά, αυτό μένει. Όχι η ήττα.
Αλλά εκείνη η στιγμή που ο άνθρωπος, στριμωγμένος μέχρι το τέλος, διαλέγει να σταθεί όρθιος.
Er Mag
